Takip Edin

Köşe Yazıları

Çocuklarınıza en iyi yatırım onlara kitap okumak ve okutmaktır!

Yayınlanma tarihi

-

Çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal olarak gelişimini destekleyen önemli etkenlerden biri kitaptır. Kitaplar çocukların hayal gücüne ve yaratıcılıklarını geliştirirken aynı zamanda neden-sonuç ilişkisi kurma, problem çözme, yaratıcı düşünme gibi becerilerine büyük ölçüde katkı sağlar. Kitaplar sayesinde doğaya, canlılara ve insanlara karşı duyarlı olmayı öğrenirler. Çocuklar kitaplarla ne kadar erken tanışırlarsa bu becerileri aynı oranda hızlı gelişecektir.

Çocukların erken yaşta kitaplarla tanışması; onların kelime hazinesinin gelişmesine, duygularını tanımasına ve nasıl dile getirmesi gerektiğine katkı sağlar. Erken yaşta kitap okuma alışkanlığını edinen çocuklar “okur gibi yapmaya, soldan sağa okumaya çalışmaya, hikâyeyi anlamaya ve başka hikâye oluşturabilmeye” başlarlar. Bu da çocukların okunan kitapları akıllarında tutmasına böylece hafızalarını güçlendirmesine katkı sağlar.

Ebeveynlerin çocukları ile birlikte kitap okumalarının çocukların zihinsel gelişimine katkı sağladığı araştırmalar tarafından kanıtlanmıştır. Kendilerine kitap okunan çocukların kendi akranlarına oranla öyküyü anlama ve öyküden neden-sonuç ilişkisi çıkarma gibi becerilerini daha etkin kullandıkları görülmüştür. Bununla birlikte, ebeveynler kitap okurken çocukların dikkatlerini kitap üzerinde yoğunlaştırdıkları ve sordukları sorularla onların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine katkıda bulundukları araştırmalar sonucunda görülmüştür.

Kitap okumanın çocuğun duygusal, bilişsel ve sosyal gelişimine katkı sağlaması ancak çocuğun yaşına, ilgi alanlarına ve ihtiyacına göre kitap seçilmesi durumunda daha etkili olacaktır.

Kitap seçerken nelere dikkat edilmeli?

Kitabın çocuğun yaşına, ilgi alanına uygun seçilmesi gerekir. Bu kitaplar çocuğun duygularını anlatabilme, çevresini tanıyabilme, ufkunu geliştirme gibi becerilerine katkıda bulunmalıdır. Diğer önemli bir konuda, kitabın çocuğun anlayabileceği bir dil ve akışta yazılmış olmasıdır. Kitabın temasının evrensel konularla (dostluk, arkadaşlık, yardımlaşma vb.) ilgili olmasına özen gösterilmelidir.

0-3 yaş grubundaki çocuklar için kitap seçerken; kitabın yıpranmayacak materyallerden (kumaş, karton vb.) olmasına, canlı renklerden oluşmasına ve çocuğun etrafındaki nesneler ve olaylar ile ilgili olmasına özen gösterilmelidir.

3-6 yaş grubundaki çocuklar gördükleri yazıların ve kitapların olay örgüsüne aşina olmaya başlarlar ancak bununla birlikte, olay örgüsünün çok uzun olmamasına özen gösterilmelidir. Bu yaş grubundaki çocukların kelime bilgilerini geliştirmek için tekerlemelerdeki gibi ses tekrarlarının bol olduğu kitaplar seçilmelidir. Çocukların duyguları anlamalarına ve ifade etmelerine katkıda bulanabilecek kitaplar seçmeye özen gösterilmelidir.

6-9 yaş grubundaki çocuklar okumanın zevkine yeni yeni başladıkları için yeni kelimeler ve bilgiler öğrenebilecekleri kitaplar seçilmelidir.  9-12 yaş grubundaki çocuklar kendi ilgi alanlarını keşfetmeye başlarlar. Bu nedenle, bu yaş grubundaki çocukların kitaplarını kendi seçmelerine teşvik edilmesi gerekmektedir.

Kitap okuma alışkanlığı küçük yaşlardan başlar. Bu nedenle, ebeveynlerin verecekleri boyama kitapları, resimli ve sesli kitaplar çocukların kitapları ve okumayı sevmesine yardım olacaktır. Ayrıca, çocukların kendi kütüphanelerinin olması kitap okuma alışkanlığına katkı sağlayacaktır. Bununla birlikte, unutulmamalıdır ki, sadece kitap alarak ya da kitap okuyarak çocuklara kitap okumayı sevdirmek yeterli değildir. Çocuklar ebeveynlerini rol model alarak gelişimlerini sürdürürler. Bu sebepten dolayı, çocukların ebeveynlerini kitap okurken görmesi kitap okuma davranışını pekiştirmelerine ve hayatlarının bir parçası haline getirmelerine yardımcı olacaktır.  

Kaynaklar

Çiftçi, F., (2015). Çocuk Edebiyatında Yaş Gruplarına Göre Kitaplar ve Özellikleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (1), 125-137.

Hutton, J. S., Horowitz-Kraus, T., Mendelsohn, A. L., DeWitt, T., & Holland, S. K. (2015). Home Reading Environment and Brain Activation in Preschool Children Listening to Stories. Pediatrics, 136(3), 466-478.

Metin, G. T., & Gökçay, G. (2014). Bebeklik ve Erken Çocukluk Döneminde Kitap Okuma: Çocuk Sağlığı İzlemlerinde Etkili Bir Gelişim Önerisi. Journal of the Child / Cocuk Dergisi14(3), 89–94.

Sever, S., (1995). Çocuk Kitaplarında Bulunması Gereken Yapısal ve Eğitsel Özellikler. Abece107, 14-15.

Tanju, Y., (2010). Çocuklarda Kitap Okuma Alışkanlığına Genel Bir Bakış. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21 (21), 30-39.

Fotograf :https://www.parenthub.com.au/baby/reading-kids-emotional-development/

Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel

Çocuğunuz ile sadece vakit geçirmek önemli değil; “kaliteli zaman” geçirmek önemli.

Yayınlanma tarihi

-

Çocukların sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini etkileyen en önemli şeylerden biri, ebeveynlerin çocuklarıyla kaliteli zaman geçirmesidir. Bu süreçte çocuklar, ebeveynleri ile çocukların gelişim süreci için önemli olan güvenli bağlanmayı geliştirirler. Kaliteli zaman, işiniz ile ilgili konulara, telefonunuza ya da çocuklarınızla ilgili olmayan başka şeyler üzerinde çalışmadan sadece çocuklarınıza odaklanmanızı gerektiren süre anlamına gelir. Aklınızda bulundurmanız gereken önemli şeylerden biri, çocuklarınızla zaman geçirirken çocuklarınızın ne yapmaktan hoşlandığını göz önünde bulundurmanız gerekmektedir. Ayrıca, akşam yemeğinde birlikte otururken yapılan sohbetler, küçük çocuğunuz varsa uyku saatinde çocuğunuzun seçtiği bir kitabı okumak ya da okulda yaptıkları, gördükleri ve hissettikleri hakkında konuşmak gibi aktiviteler kaliteli zamanlara dahildir.

Aileleriyle kaliteli zaman geçiren çocuklarda davranış problemleri görülmez. Mutlu, sevilen ve uyumlu çocuklar akranları veya çevrelerindeki insanlarla iyi ilişkiler geliştirme eğiliminde olurlar. Bu süreçte, evde gördüklerine dayanarak diğer insanlarla nasıl etkileşim kurabileceklerini öğrenirler. Ayrıca, ebeveynleriyle kaliteli zaman geçiren çocuklarda uyuşturucu vb. gibi kötü alışkanlıklar gelişmez.

Happy young family spending time together outside in green nature.

Çocuklarınızla kaliteli zaman geçirmek için neler yapabilirsiniz?

Dönem tatili, çocuklarınızla kaliteli zaman çizelgesi oluşturmak için etkili bir zamandır. Bu programı okul zamanı içerisinde de düzenli olarak devam ettirebilirsiniz.

• Çocuğunuz ile her gün yapılabilecek özel ritüeller yaratabilirsiniz. Örneğin, çocuğunuzun yatmadan önce seçtiği bir kitabı okuyabilir ve kitap hakkında konuşabilirsiniz.

• Çocuğunuzu okulda ki günün nasıl geçtiği hakkında konuşmaya teşvik edebilir ve okulda yaşadıkları ile ilgili duygularını sorabilirsiniz. Bu sohbette önemli olan, çocuğunuza tam anlamıyla odaklanmanız ve ona, onu dinlediğinizi hissettirmenizdir.

• Özel kurabiye tarifinizi oluşturabilirsiniz. Bu tarifi, mümkün olduğunca, her hafta sonu veya her ay yapabilirsiniz.

• Çocuğunuzla birlikte özel aile şarkısı seçebilir ve bu şarkı ile dans edebilirsiniz.

• Kampa gitme fırsatınız yok ise evde kamp kurabilir ve ev eşyalarınızla kamp atmosferi yaratabilirsiniz.

• Her hafta sonu yeni şeyler keşfetmek için dışarı çıkabilirsiniz ve bunun hakkında konuşabilir, keşfettiklerinizi çizebilir veya sizi nasıl hissettirdiği hakkında konuşabilirsiniz.

• Çocuğunuz ile onun sevdiği oyunları oynayabilirsiniz. Burada önemli olan çocuğunuzun oyun sürecinde sizi yönlendirmesidir.

Bu maddeleri hayal gücünüze göre çoğaltabilirsiniz. Ancak, aklınızda bulundurmanız gereken en önemli şey çocuğunuz sevdiği aktivitelere göre kaliteli zaman yaratmanız çünkü önemli olan çocuğunuzun mutluluğu. Çocuğunuz ile kaliteli zaman geçirmek istediğinizde, onun neye ihtiyacı olduğunu ve ne yapmak istediğini tam anlamıyla anlamanız ve o doğrultuda hareket etmeniz gerekmektedir.Her ebeveyn çocuğunu koşulsuz sever ancak çocuğunuza sevginizi göstermezseniz, çocuklarınız için bir anlam ifade etmeyecektir. Çocuğunuzla geçireceğiniz kaliteli zamanlar onlara sevginizi göstermek için en büyük fırsattır

Devamını oku

Köşe Yazıları

HÜMANİSTLİK ALAŞAĞI

Yayınlanma tarihi

-

Size de zamanında üzüldüğümüz şeylere bakınca kurtulmuşum aslında dediğiniz şeyler oldu mu ? Muhakkak olmuştur.

Taksideyim. Gençten bir çocuk. Belki 19,20. Yolum uzun. Radyosunda bi şarkı. Şarkının giriş sözü olmasından sebep dikkatimi çekiyor. “Hiç tamamen bir hiç olmadan bir şey olmuşsun belki de … “ Ah! Nasıl söz ama. Bazen bazı cümleler işte bu dedirtip bir ışık yakmıyor mu ama !

Geçmişte üzüldüğünüz , kafanıza taktığınız o şey şu an önünüzden geçen bir ot gibi gözükebilir mi gözükebilir. “Bir hiç olmadan bir şey olanlar “tam olarak bu kurumuş ot kadar. Kötü özelliklerimi saymazsam kendimi bildim bileli canlıları seven ve saygı duyan biriyim. Buna rağmen tüm insana dair iyi inancımı alaşağı eden insanlar tanıdım. Eminim siz de böyle anlar yaşamışsınızdır.

İnsan ilişkilerini düşünelim. Duygusal ilişki , arkadaşlık ya da tamamen iş ilişkisi. Mutlaka kanımızın son damlasına kadar iyi niyet ve sabır gösterdiğimiz , bizim sayemizde ayakta duran ilişkilerimiz olmuştur. Kendimizden verdiğimiz , karşılığını bırakın bir nezaket dahi göremediğimiz bir umut silsilesi.
Neden der dururuz ? O kadar sabır gösterdim iyi niyetliydim bla bla!

Şimdi sakince o insanları zihninizden boşluğa salın ve diyin ki

Belki de sana çokmuşum !

Derdi zoru kendisiyle olan bizler , asla karşıdakinin bir Budala/ ahmak olduğunu düşünmeyiz. Muhakkak bizde bir sıkıntı vardır. Biz bir şey mi yaptık acaba diye kendimizi sorgulayana kadar yüksek çözünürlüklü bir bakış açısına evrilip “sen de kimsin ?” deme özgürlüğüne ulaşmalıyız. Nezaket ancak nazik kişilerce bir mana buluyorsa daha fazla kendinize etmeyin derim efendim. Bir Malezya Atasözü der ki ; baltayla nakış işlenmez. O yüzden bırakın onların ellerinde baltaları olsun ve siz o esnada zarifçe nakışlarınızı işleyin.

Sevgiden yoksun büyüyen birini anladığımız an o koruyucu kalkanlarımızla onu kuşatırız. Türk insanının genine mazlumun yanında olmak kodlandığından ne yapsa ne etse” Aaaa ama o böyle zor bir hayat yaşamış.” deriz , oysa biz kendimizi yara bandı yaptığımızı görmeyiz. Bir çok zor hayat yaşayan insan var ve geneli daha güçlü , karakterli ve yüksek ruhlu kişilerdir. Çizginin diğer tarafında kalanlar şikayet eden travmalarından kurtulamamış içlerinde ki öfke hayatının her alanına sirayet edenler ise sizin benim gibi insanlara imtihan olarak verilmiştir.
İşte tam bu nokta da o insanlardan el ayak çekmek , ilişkilerinizin iyiye gideceğine dair umutlarınızdan vazgeçmek ve en değerli şey olan KENDİNİZle hayatınıza devam etmeniz gerekir.

Unutmamalı ki (Andre Maurois) SeviIdiğinden emin oIan bir kimse, daha normaI hareket ettiği için inceIik deniIen niteIiği daha koIay kazanır. Bize bizim gibi insanlar lazım efendim. Yolu yöntemi başka olanlara saygıyla uzak olmak dileğiyle.

( Bahsettiğim şarkı sözü TNK- Belki de )

Fotograf kaynak :https://bilimvegelecek.com.tr/index.php/2018/07/31/insan-iliskileri-neden-yapaylasiyor/

Fotograj kaynak :https://phys.org/news/2019-11-space-cutting-edge-satellite-size-shoebox.htmlhttps://phys.org/news/2019-11-space-cutting-edge-satellite-size-shoebox.html

Devamını oku

Köşe Yazıları

BİR SOSYAL MASKE : HAVAİLİK

Yayınlanma tarihi

-

“Hiç kimse havailiğe hemen ulaşamaz. O bir ayrıcalık ve bir sanattır her türlü kesinliğin imkansız olduğunun farkına varan ve kesinliklerden tiksinen kimselerde ki yüzeysellik arayışıdır.”
Cioran çürümenin kitabında havailik için çok katıldığım bu cümleyi kuruyor.

Bir çoğumuz havai insanları aklı havada olan, uçarı en olmadı istediği gibi davranan rahat kişiler olarak tanımlar. Peki ya bu hasta ruhlarımızın bir ilizyonuysa? Bahsettiğim sadece sosyal maskesi bu olanlar.
Bu kategoriye biraz mensup biri gibi hissediyor olabilirim.
Yıllar önce sevdiğim bir yakınım bana sabırla tahammülün farklı şeyler olduğunu ve benim sabır değil tahammül ettiğimi söylemişti. Sinirlenmiştim. Daha ne yapmam gerekiyordu nasıl farklıydı anlayamamıştım. Yıllar önceydi dedim ya sonraları öğrendim tabii. Öncelikle söylemek gerekir ki acılar ve zorluklar o kadar tahammül gerektirir ki bir süre sonra limitsizliğe ulaşılır. Hım başıma bu geldi sabır hım demek bunu da kaybettim sabır! Belki sabır tüm O zorluklara arkamızı dönüp sadece geçmesini beklemek değildi de küsmemekti, belki onlarla kucaklaşıp içten barışmaktı. Bunu yaparken dışarıda olanlara çok önem verememek … Bingo ! Havailikti.
Üniversitede okurken yan dairemde oturan bir arkadaşım bir akşam kapımı çaldı. Kapıyı Açar açmaz kendisini evime yere atarak yerde çok ama çok yüksek bi seste ağlamaya ve değişik hareketlerle debelenmeye başladı. Hemen evde ki diğer arkadaşıma onu yerden kaldırıp ilgilenmesini rica edip odama geçtim. Ben bir havaiyim söylemiştim ya. Sebebini biliyordu yalnızca kesinleşmemişti. Kalmıştı , dönemi tekrar okuyacaktı. Okulu uzayacaktı. Üstelik sürpriz değildi bu sona kendi zevkleri sebebiyle gelmişti. Gerçekten sadece bu yüzden bir cenazede dahi yapmadığımız kadar tepki vermişti. Benim havai tepkim bunaydı. Ya bir Aziz gibi yanında olacaktım ya da bu ekstra tepkisini havailiğimle görmezden gelecektim.

Herkesin sonunu kendi getirdiği olağan sorunları sizi çokta ilgilendirmez çünkü bir kaç mislini yaşayıp rafa kaldırmışsınızdır. Havaisiniz.

Kimle evleneceğinizi bilmeden çeyiz yapanlara göre tabii ki havaisiniz.

İndirimleri takip etmeyen ev ekonomisini bilmeyen mükemmel bir ev hanımı değilseniz yine havaisiniz.

Hayattan bir haberiniz yok ve çok hazırlıksızsınızdır . Belki de gerçekten hayatın ne demek olduğunu biliyorsunuz ve hazır olacağınız zaman tüm hepsini yapacaksınızdır.

Hayatımızda zorluk olduğunu sanan insanlar sizin neleri atlattığınızı bilmezler. Hayatı size dar etmek isteyenler, asırlardır yüzü asık olanlar sizin neşenize anlam veremezler. Havai ! Havai o derler. Oysa yanıt basittir daima sizden zorunu görmüş birçok şeye dayanmıştır dışarıya neşesi olan bu sözde havai insanlar.
O yüzden havailik hemen ulaşılabilen bir şey değildir, ince bir çizgi vardır , boş olmak başka sosyal havailik başka. Ama ne var ki bunu da anlayabilen ancak bir o kadar derin olan insanlardır.
Havailik bir sanattır. Asla anlayamayacak insanların varlığını bilmek ise bir zevktir.

Sevgilerimle

Devamını oku

Popüler Başlıklar